robot_garson_adaHepimizin bildiği gibi her yeni icat, buluş, gelişim ya da ihtiyaç, bir merak sonucunda doğar. Peki sizce nesnelerin interneti nasıl bir ortamda ve hangi soruna çözüm için doğmuş olabilir? Bunun cevabını basitçe şöyle verilebiliriz; sıcak bir şeyler içmek istiyorum, peki sıcak içecek makinasında bir şeyler var mı? İşte nesnelerin internetinin doğuş serüveni böyle başlıyor. 1991 yılında Cambridge Üniversitesi’nde çalışan öğretim üyeleri sadece bir sıcak içecek makinasını paylaşıyorlardı. Binalarının alt katlarında çalışan öğretim üyeleri, içecek almak için onlarca merdiveni çıkıp içecek bir şey bulamamaktan şikayetçiydiler. Bu durum üzerine sıcak içecek makinasının dakikada bir görüntüsünü alıp çalışanların bilgisayarlarına ileten bir sistem tasarladılar. Alınan bu siyah beyaz görüntü sıcak içecek makinasının içindeki içecek miktarını görmek için yeterliydi. Oluşturulan protokoller ve görüntü yakalayan yazılımla içecek miktarını çevrimiçi ve gerçek zamanlı olarak görebiliyorlardı.
Bu sıcak içecek makinesi “Nesnelerin İnterneti” ve bağlı nesnelerin varlığının ilk ispatı ile birlikte örneğini oluşturmuş ve ardından gelen gelişmeler bağlı nesnelerinin ürettikleri veri miktarında çok büyük artışlar olmasına yol açmıştır.

Nesnelerin interneti, haberleşme portallarıyla birbirleri ile iletişim kuran ve bilgi aktarımı sağlayan cihazlardır. İnternete bağlanmak dediğimizde ilk aklımıza gelen telefon, bilgisayar, tablet gibi internete bağlı olarak çalışan birçok cihaz bulunmaktadır. Bunlar dışında daha birçok makine internete bağlanıyor ve birbirleriyle iletişime geçebiliyor. Nesnelerin interneti açısından baktığımızda nesne kavramı çok geniş bir yelpazeye sahiptir. İzleme cihazları, biochipler veya erişim düzenekleri nesne olarak tanımlanmaktadır. Herhangi bir cihazın akıllı sayılabilmesi aynı zamanda nesne olarak nitelendirilebilmesi için; benzersiz tek bir kimliği olmalı, bağlanabilir olmalı ve bir algılayıcısı olmalıdır. Nesneler sensörler ve elektronik devrelerle donatıldığında ‘konuşma’, ‘düşünme’, ‘hissetme’ özellikleri kazanmaya başlarlar. İnsanlarla iletişime geçerek kontrolleri sağlanabilmekte ve her an güncellenebilir olmaktadırlar. Böylece akıllı nesne dünyanın her yerinden ulaşılmakta ve kontrol sağlanmaktadır. Her çeşit elektrikli ürünler, arabalar, kitaplar, yiyecekler, ayakkabılar, akıllı binalar ve aklınıza gelebilecek daha birçok nesnenin aralarında haberleşmesi ileride hayata geçecek uygulamalardan olacaktır. Nesnelerin interneti, sensörlerin ulaşılabilir olmasının dışında birçok sensörün birleştirilerek farklı projeler üretilmesi olarak da kullanılır.

İnternet ve mobil ağların gelişimiyle birlikte bu nesneler, kişiler/kurumlar ile iletişim kurabilecekler ve her yerden, her zaman gözlemlenecek ve kontrol edilebilecektir. Böylece geleceğe yönelik “Akıllı Dünya” planlaması gerçek olacak gibi görünmektedir. Gelecek günlerde IPv6 Protokolü ile çalışacak ve böylece daha fazla nesne algılanabilecektir. Her bireyin etrafını çevreleyen binlerce nesne olduğu düşünülürse, gelecek insanlar için daha kontrol edilebilir bir hal alacaktır.

Nesnelerin interneti kendine birçok alanda uygulama olanağı oluşturuyor. Köprüler, demiryolları gibi sistemler sürekli kontrol altında tutularak sorunlar veya tehlikeli durumlar belirlenebilir. Açılır-kapanır köprüler sürekli kontrol altına alınabilir. Bu sayede sistemlerin bakım maliyetleri düşecek ve hizmet kaliteleri artacaktır.

Üretim tesislerinin kontrol ve takibi bu sistemler ile çok daha iyi yapılabilir. Akıllı üretim sayesinde yeni ürün üretim süreci hızlandırılabilir, talebe göre üretim hızı ayarlanabilir. Ulusal elektrik ağı ile bağlantı kurulup enerjinin daha az talep gördüğü veya daha ucuz olduğu saatlerde üretim yapılmasına olanak sağlanabilir. Ayrıca fabrika ve iş güvenliği için de fayda sağlayacağı şüphesiz. Binalardaki mekanik, elektrikli ya da elektronik sistemleri izlemek ve kontrol etmek için de nesnelerin interneti kullanılıyor. Isı, ışık, havalandırma, güvenlik gibi konularda evlerin uzaktan yönetilmesi ve durum takip edilmesi amacıyla akıllı ev uygulamaları da gelişmeye devam etmektedir.

Yenilenen sensörler, giyilebilir teknolojilerle özellikle yaşlı ve kronik hastalıklara sahip insanların, genel sağlık durumu takip edilebilir. Tansiyon, şeker, kalp ritmi, kalp pili takibi ve daha birçok konuda nesnelerin interneti tabanlı uygulamalar yapılabilir.

Trafik sistemlerinde anlık veya geleceğe yönelik tahmini trafik durumu bilgilerinin oluşturulması, gideceğiniz bölgedeki park yerlerini, park yerlerine ait doluluk oranlarını ve park yeri ücret bilgisini kullanıcıya güncel olarak iletilebilir.

Nesnelerin interneti tüm bu faydalarının yanında bazı sorunlara da yol açacaktır. Birbirine bağlı cihazlarla sosyal hayatımızı internet üzerinden kayıt altında tutuyor olmamız ortaya çıkacak veri miktarını inanılmaz artıracak ve bu veri yığınının çözümlenerek işlenmesi zor ve karmaşık bir durum oluşturacaktır. Bununla beraber ortaya çıkan bu verilerin gizliliği ve güvenliği de önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. İnternet nesneleri yaygınlaştıkça siber ataklar da şekil değiştirebilir. İnternete bağlı nesneler çoğaldıkça ve çeşitlendikçe fiziksel hasar verebilen siber ataklar da gelişim gösterebilecektir. Kötü amaçlı kişiler, arabanızın frenleri kontrol edebilir ve istediği zaman kilitleyebilir, mutfakta kullandığınız eşyalarınızı zamansız çalıştırabilir, ısıtma/soğutma sistemimizi yanlış kullanabilir, televizyonunuz veya bilgisayarınızdaki kamera ile izinsiz olarak sizi gözetleyebilir ve bunun gibi daha birçok soruna yol açabilirler.

Kısacası hayatımızdaki her şeyin internete bağlandığı ve insan hayatının vazgeçilmezi olduğu zamanlara doğru hızla ilerliyoruz. Bu makinalar oldukça akıllı ve kendilerini daha akıllı yetenekli hale getirmek üzere programlanıyorlar. Aldıkları bilgiyi aralarında paylaşarak hem daha hızlı öğreniyorlar hem de birçok işlemi daha kolay gerçekleştiriyorlar. Bu akıllı cihazlar hayatımızın her aşamasında bizi bilgilendirip ve yönlendirecekler.

Ülkemizde nesnelerin interneti alanındaki çalışmalar çok istenen seviyelerde olmamakla birlikte bu alanda çalışmalar yürüten yalnızca birkaç marka bulunmaktadır. Bunların başında 1995 yılında kurulan ve 2009 yılından bu yana yüksek teknoloji konusunda Ar-Ge çalışmaları yürüten AKINSOFT yer almaktadır. Yürüttüğü yazlım alanındaki çalışmaların yanı sıra yapmış olduğu robotik çalışmalarının kapsamını daha da genişleterek; Türkiye’de bir ilk olarak üretilen insansı robot ve robot garsonlar üzerine nesnelerin interneti projesini de dahil etmeyi amaçlıyor. Bu amaçla AKINSOFT, kurulan Cadde Meram Kafe ve Robotik Uygulama Merkezi’nde hizmet veren robot garsonlar, nesnelerin interneti çalışmasıyla sunulan hizmetin kalitesini daha da arttırmayı planlamaktadır. Robot garsonların, müşteriden aldıkları siparişleri mutfağa ileterek siparişi hazırlayacak elektronik eşyalarla haberleşmesini öngörüp gelen müşterilerine daha hızlı ve kaliteli bir hizmet sunmak firmanın hedefleri arasında yer almaktadır. En basitinden robot garson bir tost siparişi aldığı anda tost makinesiyle haberleşecek ve tost makinası sadece birkaç dakika içinde istenen siparişi hazırlayacak ve diğer robot garsonlarla haberleşip konum bilgisi alarak mutfağa en yakın robot garsondan siparişi müşteriye götürmesini isteyecek. Hizmette sınır tanımayan robot garsonlar teknolojinin zirvesine doğru hızlı, her geçen gün daha güçlü ve daha fonksiyonlu olarak ilerliyor. Daha birçok kullanım alanı bulacak robotalar ve nesnelerin iletişimi insanlara büyük kolaylıklar sağlayacak ve zaman kazandıracaktır.

Teknolojiyle kalın…

AKINSOFT ROBOTİK DEPARTMANI