• Haziran 24, 2022

Yıllar sonra bir ilk: Gezegenler hizalanacak

Yıllar sonra bir ilk: Gezegenler hizalanacak

Güneş sisteminden yer alan gezegenler hizalanacak. Tek bir çizgi üzerinde hizalanacak gezegenleri açık havada çıplak gözle görmek mümkün. Bir sonraki hizalanma ise tahminlere göre 2040 yılında yaşanacak.

Nadir gerçekleşen gökyüzü olayında gezegenler yıllar önce olduğu gibi hizalanacak. Yaklaşık 18 yıl sonra tekrar yaşanan bu görsel şölen en son 2004 yılının Aralık ayında gerçekleşmişti.

Bu ay sabahları gökyüzüne bakmayı unutmayın.

Haziran ayı, tüm gökyüzü gözlemcileri için özel bir görsel düzenleme getiriyor. Kuzey yarımküreden bakıldığında Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn, Güneşe olan uzaklıklarına göre sıralanıyor.

Sky and Telescope’un bildirdiğine göre, yalnızca tek bir gün değil sabah erken saatlerde, tüm ay boyunca gökyüzünde sıralanmış bu beş gezegen görülebilecek.

Geçtiğimiz Nisan ayının başlarında, Jüpiter ve Venüs gezegenlerinin gece gökyüzünde ‘neredeyse çarpıştığı’ ortaya çıkmıştı. Kavşak olarak tanımlanan bu durum, iki gezegen aslında birbirinden milyonlarca mil uzaktayken güneş sistemindeki konumumuz nedeniyle gözlemlediğimiz optik bir yanılsamaydı.

Kavşaklar genellikle iki veya üç gezegenle gerçekleşirken, beş gezegenin hizalanması oldukça nadir görülür.

Bu hizalanmanın en iyi yanı, güneş doğmadan önce uyanmak dışında gezegenleri tespit etmek için hiçbir şeye ihtiyacınız olmaması.

Gezegenlerin hizalanmasının gözlemleneceği en iyi zamanın, Venüs ile Mars arasında bir hilalin görüleceği 24 Haziran olacağı belirtildi. Ancak bu, 24 Haziran Cuma günü yakalayabileceğiniz yalnızca tek günlük bir bonus.

Bir sonraki hizalanmanın ise 2040 yılında yaşanacağını hatırlatalım. Dolayısıyla bu şöleni kaçırırsanız bir sonraki günün sabahına erken uyanabilirsiniz.

Gezegenler aynı noktada nasıl görünür kalacak?

Gezegenler ay boyunca gökyüzünde aynı noktada gibi görünseler de aslında konumlarından çok az uzaklaşıyorlar. Ayın başında Merkür ile Satürn arasındaki mesafe en küçük 91 derece olacak.

İki gezegen arasındaki bu boşluk 2004’te gözlemlenenden daha kısa. Ay ilerledikçe bu 107 dereceye çıkacak, ancak bu değişimler gözlemlenemeyecek kadar küçük ve gezegenler kabaca aynı noktalarında görünecekler.

Özellikle Merkür’e odaklanarak ayın çeşitli zamanlarında hizalamayı fark edebilirsiniz. Güneş sisteminin en içteki gezegenini ayın başında tespit etmek oldukça zor olacak. Ancak son haftalarda gökyüzünde daha parlak ve daha yüksekte parlayacak.

Nereye bakmalı?

Kuzey Yarımküre’de yaşayanlar, doğudaki Merkür’ü ve diğer gezegenleri tespit etmek için bakışlarını güneye kaydırmak zorunda. Science Alert’in bildirdiğine göre, Güney Yarımküre’de yaşayanların ise Merkür için doğuya bakmaları ve ardından hizalamayı tespit etmek için kuzeye yönelmeleri gerekiyor.

Türkiye’den de görülebilecek

Hizalanma Kuzey Yarımküre’nin tamamında izlenebileceğini belirtmiştik. Dolayısıyla bu yarımkürede yer alan Türkiye’de de astronomi meraklıları gezegenlerin hizalanmasını görebilecek.

Gezegenlerin hizalanmasını izlemek için en iyi zamanın şafak vakti ile Güneş’in doğuşu arasında geçen süre olduğunu hatırlatalım.