• Temmuz 31, 2022

E-Spor nedir?

E-Spor nedir?

E-Spor olarak adlandırılan elektronik sporlara, Türkiye’de de milyonlarca kişi tarafından ilgi var. Ünlü spor kulüplerinin de dahil olmasıyla birlikte e-spor çok önemli bir finansman kaynağı haline gelmiş durumda.

Oyun endüstrisi, bilhassa 1990’lı yıllardan itibaren hızlı bir şekilde gelişti. İnternet kullanımın yaygınlaşması beraberinde dijital oyunlara olan ilgiyi de getirdi. Özellikle gençler tarafından oldukça tercih edilen bilgisayar oyunları profesyonel olarak da oynanıyor.

Dijital oyunların popülaritesinin artmasıyla ortaya birçok oyun türü çıktı. Elektronik spor da bunlardan bir tanesi.

Elektronik spor, “dünyanın farklı yerlerinde bulunan insanların elektronik spor organizasyonları aracılığıyla buluşup birlikte oynayabilecekleri hem fiziksel hem de zihinsel aktivite gerektiren spor türü” olarak tanımlanıyor.

Daha basit tanımla farklı liglerde ya da takımlarda bulunan oyuncuların organize edilmiş müsabakalarda karşılaşmasını sağlayan rekabetçi video oyun dünyası diyebiliriz.

Dünyanın her yerinden kullanıcıların aynı platformda buluşmasını sağlayan e-spor müsabakaları aslında yeni değil. Kökeni birçoğumuzun bildiği atari oyunlarına dayanıyor. Atari salonlarında oluşan rekabet kültürü şimdi çok daha fazla kişi ile online platformlarda devam ediyor.

Geleneksel oyunlar, fiziksel aktivite gerektiren genellikle açık hava sporlarından oluşurken, dijital oyunlar kişisel bilgisayarınızla ev ortamında birden fazla kişi ile çevrim içi ya da çevrim dışı oyun oynama imkanı sunar. Çoklu ortamlarda başka bireylerle karşılaşabilir ya da yapay zekaya karşı oynamayı tercih edebilirsiniz.

Özellikle internet altyapısının güçlenmesiyle genellikle evde oynanabilen PUBG, Fortnite, Valorant, League of Legends, Counter-Strike, Call of Duty, Overwatch, FIFA, Street Fighter, Halo, Overwatch ve Madden NFL gibi oyunlar hem kullanıcılar hem de yayıncılar tarafından sıklıkla tercih ediliyor.

Yayıncıların tercih etmesinin sebebine ise Twitch gibi canlı yayın platformlarında oyun oynayarak daha fazla kitleye ulaşmak diyebiliriz.

Oyunlar türüne ve stratejisine göre değişmekte. Teke tek yarışabileceğiniz gibi farklı sayılarda gruplardan oluşan ekiplerle birlikte de mücadele verebilirsiniz.

E-Spor tarihine kronolojik bir bakış

e-spor nedir

Bilinen en eski e-spor yarışması Spacewar, 19 Ekim 1972 tarihinde oldukça küçük çapta bir turnuva. İlk büyük ölçekli video oyunu yarışması ise Space Invaders Şampiyonası.

90’ların en büyük spor turnuvalarından biri Kalifoniya’da yapılmış olan Nintendo Dünya Şampiyonası. 90’lı yıllarda; Dünya Oyun Şampiyonaları, Cyberathlete Professional League, QuakeCon, Professional Gamers League gibi turnuvalar da düzenlendi.

2000’li yıllarda ise yaşanan ekonomik krizler sonucu işsiz kalan insanların boş zamanlarını değerlendirme adına dijital oyunlara yönelmesi e-sporun büyümesine oldukça katkı sağladı.

2010 yılından itibaren e-spor altın çağını yaşamaya başladı. E-spor turnuvaları kendi rekorunu kırarak yaklaşık 26 kat arttı ve 260 adet e-spor turnuvası düzenlendi; Wold Cyber Games, Internal Extreme Masters ve Major League Gaming bu önemli turnuvalardan bazıları.

2011 yılında Twitch canlı yayın platformunun kurulması ile birlikte e-spor müsabakaları düzenli bir şekilde yayınlanmaya başladı.

The International turnuvasında Twitch bir günde 4,5 milyon izleyiciye ulaşarak rekor kaydetmiş. İzleyicilerin yayında kalması süresi ise 2 saat olarak belirlenmiş.

2013 yılı itibarıyla Amerika’da Robert Morris Üniversitesi ve Pikeville Üniversitesi gibi okulların e-spor oyuncalarına burs vermesi sonucu oldukça büyük bir gelişme katedildi. Aynı sene Staples Center’da gerçekleşen “Season 3 League of Legends World Championship” biletlerinin hepsi tükenmiş,

2014’te gerçekleşen League of Legends Dünya Şampiyonasına 40,000’den fazla kişi katılmış, 2015 yılında ise Santa Ana, Kaliforniya’da ilk e-spor arenası açılmıştır.

Oyuncuların maaş alması, sponsorların artması, bilinen markaların e-spor oyuncularına destek olması sayesinde e-spor zaman içinde gelişti. E-spor faaliyetlerinin gerçek bir spor olup olmadığı konusu tartışmaları da beraberinde gelişti.

Bu tartışmalar yapılmaya devam etse bile artık “zihin sporu” kavramı sıklıkla kullanılmakta. Bu da demek oluyor ki satranç, tavla, okey gibi pek çok insan tarafından tercih edilen oyunlar bu kategoride değerlendirilmekte. Şayet Dünya e-Spor Kupası müsabakalarının 2015 yılından bu yana düzenleniyor olması bunun bir göstergesi.

2017 yılında yapılan League of Legends Türkiye Büyük Finali’ne Türkiye’nin önde gelen bankalarından biri destek verdi.

1907 Fenerbahçe e-spor takımı, League of Legends Türkiye Büyük Finali’ni kazanarak şampiyon olarak Çin’deki Worlds 2017 Dünya Kupası’na katıldı.

Burada da 4 karşılaşmanın 3’ünü kazanarak ön elemeyi geçen 1907 Fenerbahçe e-spor takımı, grubunu da 4. sırada tamamladı. League of Legends’i üreten Riot Games firmasının Türkiye yöneticisi Bora Koçyiğit, League of Legends’in Türkiye’de 30 milyon izleyiciye sahip olduğunu vurgulamış.

Aslına bakarsanız bilgisayar oyunları popüler kültürün bir getirisi. Özellikle erken yaşta çocukların yoğun olarak bilgisayar başında vakit geçirmesi aileler tarafından hoş karşılanmamakta.

Bu oyunların spor çatısı altında toplanması toplum nezdinde meşrutiyet kazandırma çabaları olarak yorumlanabilir. Uzun süre bilgisayar ekranına bakmayı gerektiren ve kontrolsüz bir şekilde bağımlılık yaratabilen bilgisayar oyunları, zihnimizde canlanan hareket temelli spor anlayışı ile uyuşmuyor.

Bu yönüyle Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki bir federasyon tarafından müsabakaların organize edilmesi, bilgisayar oyunlarını spor adı altında devletin tanıdığı bir yapıya kavuşturulması, bir taraftan olumsuzlukların önüne geçilmesini sağlarken aynı zamanda teşvik edildiği anlamını da taşıyor.