Yrd. Doç. Dr. Mustafa BİLGİ ile Sigara Kullanımı Ve Zararları Hakkında Söyleşi

Hocam öncelikle bize eğitiminizden ve buradaki görevinizden bahseder misiniz?
9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum. 18 yıldır doktorluk mesleğinin içerisindeyim. 9 yıldır Mevlana Üniversitesi Hastanesi’nde Dahiliye (İç Hastalıkları) Uzmanı olarak görev yapmaktayım.
Sigara kullanmanın insan sağlığı üzerindeki etkilerini kısaca anlatır mısınız?
Sigara insan sağlığını 2 farklı şekilde etkiler;
Bunlardan 1.si sosyal etkileri; ağız ve kıyafetlere sinen kötü kokular, maddi olanakların kısıtlanması, birlikte yaşadığı insanlara, yani ailesine ve iş arkadaşlarına karşı oluşabilecek olumsuz tepkiler şeklindedir.
2.si ise fiziksel etkileri, bu etkiler sayılarak bitirilemeyecek kadar çok fakat ben sizlere kısaca özetleyeyim. En önemli zararlarının başında akciğer hastalıkları gelir. Akciğer sigaranın en çok etkilediği organdır. Bronşit, amfizem ve koah gibi hastalıkların ortaya çıkmasına neden olurken aynı zamanda da bu hastalıkların vücutta daha çabuk yayılmasını alevlendirir. Ayrıca yemek borusu ve mide ülseri oluşumunu artırmaktadır.
Kanser yapıcı özelliği nedeniyle; ağız, gırtlak, akciğer, mesane ve idrar torbası kanserlerine neden olabilmektedir.
Cinsel impotans denilen, spermde kalite ve fonksiyonları düşürücü etkisi vardır.
Gebelikte, çocuklarda gelişme geriliği ile kromozom anemolisi yaptığı da görülmüştür. İçinde bulunan yüzlerce zararlı etken maddenin, vücutta halsizlik, depresyon ve bağımlılık yapıcı özelliği mevcuttur.
Bazı hastalarda polisitemi dediğimiz; karbonmonoksit maddesi hem kan yüksekliği hem de kandaki oksijen miktarını düşürüp kolestrolün damarda birikmesine neden oluyor. Bu da kan yüksekliği ve damar tıkanıklığı hastalıklarına neden olmaktadır.
Her yerde açıklandığı ve canlı örnekleri görüldüğü halde sigara bırakmamayı veya bırakamamayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sigara içme alışkanlığı tiryakilik boyutunda olduğu zaman davranış bozukluğu sayılıyor ve kişinin bu yönde psikolojik olarak desteklenmesi gerekiyor. Özellikle sigarayı en çok içtiği eylemlerden ve davranışlardan uzak durması gerekiyor. Kendini şartlayarak örneğin; yemekten sonra içilen kahvenin bir süre bırakılması gibi…
Fiziksel bağımlılığın haricinde bir de bedensel bağımlılık boyutu vardır. Sigaranın içinde bulunan nikotin maddesinin esrar, eroin gibi bağımlılık yapma özelliği vardır.
Buna bağımlı olan birisi sigarayı bıraktığı zaman ciddi bir yoksunluğa düşer. Huzursuzluk, gerginlik, kaygı, sinirlilik, hayat endişesi, depresyon gibi karamsar bir depresif tablo oluşturur. Hasta bunları yaşayınca tekrar sigara içmeye yönelebilir.
Son dönemlerde sigara bıraktırmaya yönelik kamu spotları gösterilmeye başlandı. Siz bunun caydırıcı olduğunu düşünüyor musunuz?
Sağlık Bakanlığının yaptığı, sigara bırakmaya yönelik çalışmaların tümünü, bir bütün halinde caydırıcı buluyorum. Özellikle kapalı alanlarda sigara kullanımının yasaklanmasından sonra birçok kişinin sigarayı bıraktığı aşikardır.
Elektronik sigaralar sigara bırakmaya yardımcı olabilir mi? Ne kadar sağlıklı?
Elektronik sigaraların çıkış amacı; sigarayı bırakmaya çalışan bağımlıların nikotin yoksunluk sendromunu engellemektir. Nikotin bantları ve sakızları gibi bu amaçla üretilmiştir.
Geçici olarak kullanıldığı ve az tüketildiği takdirde faydalı bir cihazdır. Fakat şirketlerin pazarlama stratejisi adı altında yaptığı reklamlarla sanki elektronik sigaranın zararsız gibi gösterilmesi durumunda sorun ortaya çıkmaktadır. Sigara içenler tamamen zararsız diye normalden fazla kullanmakta ve hatta sigarayı bırakanlar da zararsız olduğunu düşünerek, bunu kullanmaya başlamaktalar. Elektronik sigaranın bu kadar zararlı olmasının nedeni ise; elektronik sigarada bulunan nikotin diskinin içindeki nikotin direkt akciğere girmekte ve fazla miktarda alındığında da bulantı, kusma, havale, sara nöbeti, akciğer ödemi ve ölümle sonuçlanan zararlara neden olmaktadır.
Sağlık Bakanlığı da bunun farkında, elektronik sigara satan firmaların ruhsat almasında zorlaştırmaya gidildi fakat etkili olmadı. Bakanlığın bu yönde çalışmaları var, yakın tarihte yasaklanması bekleniyor.
Dünyada sigara kullanımı ve bıraktırma çalışmalarıyla, Türkiye’deki çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?
ABD sigara bıraktırmaya yönelik en etkin çalışma yapan ülkedir ve çok ciddi sonuçlar almışlardır.
ABD için sigara çok ciddi bir ekonomik güç olmasına rağmen, üzerine gitmelerinin ve bırakmaya teşvik etmelerinin nedeni, sigaranın özellikle anne karnındaki çocuklarda kromozom anemonisi yaptığı ve bu kromozom anemonisinin nesilden nesile aktarıldığı teorilerinin ciddiyet kazanmasıdır.
Türkiye’de de son dönemlerde gerçekleştirilen faaliyetlerle sigara bırakmaya yönelik çalışmalar yürütülmekte ve iyi sonuçlarda alınmaktadır.
Sigara bırakmaya çalışan bağımlılara ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz?
Sigara bırakmak çok zor bir olaydır. Bırakmak için önce kişinin kendisinin karar vermesi ve irade olarak güçlü olması gerekir. Kendi iradesi yetersizse psikolojik danışmanlık alabilir. Sigara bırakma merkezlerine gidebilir. Sigara içenler şunu bilmeliler ki, sigarasız yaşam çok daha kaliteli ve kolaydır. Özellikle eşleri sigara içmeyen insanların sigara içmeye devam etmesi hem insan haklarına aykırıdır hem de dinimizde kul hakkına girer.
Yrd. Doç. Dr. Mustafa Bilgi Kimdir?
1971-Afyon Sandıklı doğumlu, 1995 9 Eylül Tıp Fakültesi mezunu, Uzmanlık 2002 Haydarpaşa Numune Hastanesi’nde tamamlayan Bilgi, 18 yıldır mesleğini icra ediyor ve 9 yıldır Mevlana Üniversitesi Hastanesi’nde İç Hastalıkları Uzmanı olarak görevini sürdürüyor. Evli ve 3 çocuk babası.
Yrd.-Doç.-Dr.-Mustafa-BİLGİHocam öncelikle bize eğitiminizden ve buradaki görevinizden bahseder misiniz?
9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum. 18 yıldır doktorluk mesleğinin içerisindeyim. 9 yıldır Mevlana Üniversitesi Hastanesi’nde Dahiliye (İç Hastalıkları) Uzmanı olarak görev yapmaktayım.
Sigara kullanmanın insan sağlığı üzerindeki etkilerini kısaca anlatır mısınız?
Sigara insan sağlığını 2 farklı şekilde etkiler;
Bunlardan 1.si sosyal etkileri; ağız ve kıyafetlere sinen kötü kokular, maddi olanakların kısıtlanması, birlikte yaşadığı insanlara, yani ailesine ve iş arkadaşlarına karşı oluşabilecek olumsuz tepkiler şeklindedir.
2.si ise fiziksel etkileri, bu etkiler sayılarak bitirilemeyecek kadar çok fakat ben sizlere kısaca özetleyeyim. En önemli zararlarının başında akciğer hastalıkları gelir. Akciğer sigaranın en çok etkilediği organdır. Bronşit, amfizem ve koah gibi hastalıkların ortaya çıkmasına neden olurken aynı zamanda da bu hastalıkların vücutta daha çabuk yayılmasını alevlendirir. Ayrıca yemek borusu ve mide ülseri oluşumunu artırmaktadır.
Kanser yapıcı özelliği nedeniyle; ağız, gırtlak, akciğer, mesane ve idrar torbası kanserlerine neden olabilmektedir.
Cinsel impotans denilen, spermde kalite ve fonksiyonları düşürücü etkisi vardır.
Gebelikte, çocuklarda gelişme geriliği ile kromozom anemolisi yaptığı da görülmüştür. İçinde bulunan yüzlerce zararlı etken maddenin, vücutta halsizlik, depresyon ve bağımlılık yapıcı özelliği mevcuttur.
Bazı hastalarda polisitemi dediğimiz; karbonmonoksit maddesi hem kan yüksekliği hem de kandaki oksijen miktarını düşürüp kolestrolün damarda birikmesine neden oluyor. Bu da kan yüksekliği ve damar tıkanıklığı hastalıklarına neden olmaktadır.
Her yerde açıklandığı ve canlı örnekleri görüldüğü halde sigara bırakmamayı veya bırakamamayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sigara içme alışkanlığı tiryakilik boyutunda olduğu zaman davranış bozukluğu sayılıyor ve kişinin bu yönde psikolojik olarak desteklenmesi gerekiyor. Özellikle sigarayı en çok içtiği eylemlerden ve davranışlardan uzak durması gerekiyor. Kendini şartlayarak örneğin; yemekten sonra içilen kahvenin bir süre bırakılması gibi…
Fiziksel bağımlılığın haricinde bir de bedensel bağımlılık boyutu vardır. Sigaranın içinde bulunan nikotin maddesinin esrar, eroin gibi bağımlılık yapma özelliği vardır.
Buna bağımlı olan birisi sigarayı bıraktığı zaman ciddi bir yoksunluğa düşer. Huzursuzluk, gerginlik, kaygı, sinirlilik, hayat endişesi, depresyon gibi karamsar bir depresif tablo oluşturur. Hasta bunları yaşayınca tekrar sigara içmeye yönelebilir.
Son dönemlerde sigara bıraktırmaya yönelik kamu spotları gösterilmeye başlandı. Siz bunun caydırıcı olduğunu düşünüyor musunuz?
Sağlık Bakanlığının yaptığı, sigara bırakmaya yönelik çalışmaların tümünü, bir bütün halinde caydırıcı buluyorum. Özellikle kapalı alanlarda sigara kullanımının yasaklanmasından sonra birçok kişinin sigarayı bıraktığı aşikardır.
Elektronik sigaralar sigara bırakmaya yardımcı olabilir mi? Ne kadar sağlıklı?
Elektronik sigaraların çıkış amacı; sigarayı bırakmaya çalışan bağımlıların nikotin yoksunluk sendromunu engellemektir. Nikotin bantları ve sakızları gibi bu amaçla üretilmiştir.
Geçici olarak kullanıldığı ve az tüketildiği takdirde faydalı bir cihazdır. Fakat şirketlerin pazarlama stratejisi adı altında yaptığı reklamlarla sanki elektronik sigaranın zararsız gibi gösterilmesi durumunda sorun ortaya çıkmaktadır. Sigara içenler tamamen zararsız diye normalden fazla kullanmakta ve hatta sigarayı bırakanlar da zararsız olduğunu düşünerek, bunu kullanmaya başlamaktalar. Elektronik sigaranın bu kadar zararlı olmasının nedeni ise; elektronik sigarada bulunan nikotin diskinin içindeki nikotin direkt akciğere girmekte ve fazla miktarda alındığında da bulantı, kusma, havale, sara nöbeti, akciğer ödemi ve ölümle sonuçlanan zararlara neden olmaktadır.
Sağlık Bakanlığı da bunun farkında, elektronik sigara satan firmaların ruhsat almasında zorlaştırmaya gidildi fakat etkili olmadı. Bakanlığın bu yönde çalışmaları var, yakın tarihte yasaklanması bekleniyor.
Dünyada sigara kullanımı ve bıraktırma çalışmalarıyla, Türkiye’deki çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?
ABD sigara bıraktırmaya yönelik en etkin çalışma yapan ülkedir ve çok ciddi sonuçlar almışlardır.
ABD için sigara çok ciddi bir ekonomik güç olmasına rağmen, üzerine gitmelerinin ve bırakmaya teşvik etmelerinin nedeni, sigaranın özellikle anne karnındaki çocuklarda kromozom anemonisi yaptığı ve bu kromozom anemonisinin nesilden nesile aktarıldığı teorilerinin ciddiyet kazanmasıdır.
Türkiye’de de son dönemlerde gerçekleştirilen faaliyetlerle sigara bırakmaya yönelik çalışmalar yürütülmekte ve iyi sonuçlarda alınmaktadır.
Sigara bırakmaya çalışan bağımlılara ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz?
Sigara bırakmak çok zor bir olaydır. Bırakmak için önce kişinin kendisinin karar vermesi ve irade olarak güçlü olması gerekir. Kendi iradesi yetersizse psikolojik danışmanlık alabilir. Sigara bırakma merkezlerine gidebilir. Sigara içenler şunu bilmeliler ki, sigarasız yaşam çok daha kaliteli ve kolaydır. Özellikle eşleri sigara içmeyen insanların sigara içmeye devam etmesi hem insan haklarına aykırıdır hem de dinimizde kul hakkına girer.
Yrd. Doç. Dr. Mustafa Bilgi Kimdir?
1971-Afyon Sandıklı doğumlu, 1995 9 Eylül Tıp Fakültesi mezunu, Uzmanlık 2002 Haydarpaşa Numune Hastanesi’nde tamamlayan Bilgi, 18 yıldır mesleğini icra ediyor ve 9 yıldır Mevlana Üniversitesi Hastanesi’nde İç Hastalıkları Uzmanı olarak görevini sürdürüyor. Evli ve 3 çocuk babası.

Benzer Yazılar