İlk Doktoralı Türk Matematikçi Ordinaryüs Profesör Dr. Kerim ERİM

1
6901

01 Şubat 1894 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiş İlk doktoralı Türk matematikçidir. Asıl adı Abdülkerim’dir. Babası, Buharalı Molla Ahmed Zade Mirliva Arif Paşa; annesi, Kazan Şeyhül Müderrisi Kerim Hazretzade Ferik Abdürrahman Paşa’nın kızı Naciye Hanım’dır. Fatma Zehra Hanım ile evliliğinden Arif ve Gülen adında iki çocuk sahibi olan Kerim Erim, devlet sanatçısı piyanist Gülsin Onay’ın dedesidir.
Eğitim hayatının ilk evresini Halep’te tamamlamıştır. Daha sonra ortaöğretimini kısmen evde kısmen de Hendese-i Mülkiye’de ders alarak bitirmiştir. Yükseköğrenimine İstanbul’daki Yüksek Mühendis Mektebi’nde devam etmiş, 1914 yılında okulu tamamladıktan sonra matematiğe duyduğu büyük ilgi nedeniyle Berlin Üniversitesi’nde daha ileri matematik öğrenimi görmek üzere Almanya’ya gitmiştir. 1919’da Frederich-Alexanders Üniversitesi’nde cebir konusunda doktora derecesini alarak İstanbul’a dönmüştür. Mezunu olduğu Yüksek Mühendis Mektebi’nde matematik, analitik geometri, mekanik, kozmoğrafya dersleri vererek, 1929’da doçentliğe yükselmiştir. Türkiye’de yüksek matematik öğretiminin yaygınlaşmasında ve çağdaş matematiğin yerleşmesinde etkin rol oynayarak, mekaniğin matematik esaslara dayandırılmasına öncülük etmiştir. Ülkemizde bir matematik doktorası yöneten ilk bilim adamı unvanına sahiptir. Diferansiyel geometri, fonksiyonlar teorisi, elastisite ve plastisite konularında birçok öğrenci yetiştirmiştir. Öğrencileri arasında mekanik alanında önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan da vardır.
Kerim Bey, 1933’teki Üniversite reformunu hazırlayan kurulda yer almış ve Yüksek Mühendis Mektebi’nde ders vermeye devam ederken yeni kurulan İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde analiz profesörü ve dekan olarak görev yapmıştır. Ancak kısa bir süre sonra dekanlıktan ayrılarak, uzun süre her iki kurumda dersler verip, eğitim faaliyetlerini sürdürmüştür. Fakülteden ayrılan Richard von Mises’in yerine 1940 yılında İstanbul Üniversitesi Matematik Enstitüsü başkanlığına getirilmiştir. 1946’da çıkan bir kanun, iki ayrı yerde birden çalışmasına müsaade etmeyince, Yüksek Mühendis Mektebi’nden ayrılmış, İstanbul Üniversitesi’ndeki görevine devam etmiştir. 1948’de yeniden dekan seçilmiş ve 2 yıl boyunca Fen Fakültesi dekanlığı yapmıştır. 1940 yılında getirildiği İstanbul Üniversitesi Matematik Enstitüsü Başkanlığı’nı ölümüne kadar sürdürmüştür.
Kerim Erim, dünyada mekanikle ilgili bilim adamlarını bir araya getirmek üzere dört sene bir düzenlenen Uluslararası Sırfi ve Tatbiki Mekanik Kongresi’nin sekizincisinin 1952’de İstanbul’da gerçekleşmesi için büyük emek vermiştir. Fakat bu çalışma sırasında tutulduğu hastalık nedeniyle kongrenin açılışına katılamamış sadece son celsede kapanış nutkunu okuyabilmiştir. Nekahat dönemi için Avrupa’ya gidip döndükten sonra 29 Aralık 1952 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Naaşı Edirnekapı Şehitliği’ne defnedilmiştir.

1 YORUM

  1. İlk Matematik profesörü ve ilk Bilim Adamı Sn. Kerim ERİM Hocamızın bizim Ülkemizden olması çok gurur verici.
    Ayrıca Torunu Sn. Gülsin ONAY Hanımefendinin de Ülkemizi Dünyaca Ünlü Piyanist olması da bambaşka bir duygu. Takdire şayân ve Onurlandıran Aile Asaletin simgesidir. Minnet duygularımızla Saygılar

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here