Fransız matematikçi, fizikçi ve filozof Blaise PASCAL

0
180

“Kuvvete dayanmayan adalet aciz, adalete dayanmayan kuvvet zalimdir.” 
Blaise PASCAL

19Haziran 1623 yılında Fransa’nın Clermont-Ferrand şehrinde doğmuştur. Babası Avukat Etienne Pascal, aynı zamanda matematikle ilgilenen kültürlü bir insandı. Pascal, üç yaşındayken annesini kaybetmiştir. Dört yıl sonra babası, Pascal ve diğer çocuklarını alarak Clermont’dan Paris‘e taşınmış, Blaise Pascal da örgenim hayatına Paris‘te başlamıştır.

Babası Etienne Pascal, oğlunun matematiğe olan ilgisini fark etmiş, ancak matematik eğitimi almadan önce O‘nun, Latince ve Yunanca öğrenmesini istemiştir. Bu sebeple de Pascal on beş yasına girene kadar matematik çalışmaması için evinde bulunan ve kendi çalıştığı matematik dokümanlarını ortadan kaldırmıştır. Fakat bu durum Pascal’ın matematiğe olan ilgisini daha da arttırmış ve on iki yaşındayken hiç geometri bilgisi olmadığı halde daireler ve eşkenar üçgenler çizmeye başlamıştır. Nitekim bir üçgenin iç açılarının toplamının, iki dik açıya eşit olduğunu kendi kendine uğraşırken bulmuştur. Hiçbir kitap okumadan, Euclid‘in birçok önermesini ispatlayan bu küçük yaşta ki dahi için, kız kardeşi Gilbert; Euclid’in ilk otuz iki önermesini ‘Elementler’ adlı kitabındaki sıraya göre bulduğunu söylemiştir. Son önermenin ispatı da bir üçgenin iç açılarının toplamının ispatıdır.

Blaise Pascal, kendi gibi matematikle uğraşan babasıyla birlikte Paris Mersenne Akademisi‘ne kabul edilmiştir. On dört yaşındayken Mersenne tarafından düzenlenen ilmi tartışmalara davet edilen Pascal, bu tartışmalar ile Fransız İlimler Akademisi’nin oluşmasında etkili olmuştur. 16 yaşında konikler üzerine yazı yazmış ve yazdığı bu eser bugün hala ‘Pascal Teorisi’ olarak okunmaktadır. Devlet adına hesap incelemeleri için çalışan babasının, bu yorucu iş yükünü hafifletmek ve işini kolaylaştırmak adına daha 18 yaşında, toplama ve çıkarma yeteneğine sahip, aritmetik işlemleri mekanik olarak yapan bir hesaplama aracı olan ‘Pascal’ın Hesaplama Makinesi’ ya da diğer adıyla ‘Pascaline’ adlı bir hesap makinesi icat etmiştir. Bu makine, Almanya’da bir müzede halen sergilenmektedir. Pascal, havanın ağırlığı, sıvıların basıncı ve denge hali hakkında bulduğu bilgiler eşliğinde ‘Pascal Kanunları’nı çıkarmış, tıpkı diğer bilim insanları gibi çığır açan gelişmelere de imza atmıştır.

Pascal sadece teorik bilim alanlarında değil pratik ve deneysel bilim alanlarında da yetenekli ve araştırmacı bir bilim insanı olmuştur. 23 yaşında İtalyan fizikçi Torricelli’nin atmosfer basıncı ile ilgili yaptığı çalışmaları incelemiş ve bir dağa çıkartılan barometredeki cıva sütununun düştüğünü gözlemleyerek, yükseklik arttıkça hava basıncının daha da azaldığını ve cıva sütununun hava basıncını tutma gibi bir özelliği olduğunu ortaya koymuştur.

Bir dönem, ablasının isteği ve baskısıyla din ve inanç konularına yönelen Pascal’ın din, bilim ve hayat üzerine yazdığı ve felsefi açıdan en meşhur olan kitabı Pensees (Düşünceler)’dir. Bu kitabında ağırlıklı olarak üzerinde durduğu konu Allah inancıdır. Kitap, Pascal’ın yaşadığı dönemde yayınlanmasına izin verilmemesi nedeniyle, ölümünden ancak üç dört yıl sonra yayınlanmıştır.

Blaise Pascal’ın çok başarılı olan bilimsel hayatının aksine, sağlığı ve özel hayatı o kadar iyi olmamıştır. Mide ağrıları, hazımsızlık, uykusuzluk ve bu ağrıların sebep olduğu gece kâbusları, O’nun hayatını günden güne bitiren başlıca sorunlar olmuştur. Fakat Pascal, tüm bu sorunlarına rağmen bilimsel çalışmalarına da hiç durmadan devam etmiştir. 1658 yılında başlayan uyuklamalar ve şiddetli baş ağrılarıyla dört yıl geçiren Pascal’ın rahatsızlığı, 1662 yılında kız kardeşinin ölümü ile daha da şiddetli hale gelmiştir. Yaşadığı duygusal çöküş ve tedavilere cevap vermemesi sonucu kardeşinin ölümünden kısa bir süre sonra, 1662’de vefat etmiş ve Saint-Etienne-du-Mont kilise mezarlığına gömülmüştür.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here