HODGKİN

0
287

HODGKİN
Dorothy Crowfoot
Protein Kristallografisi
Bilim Dalının Kurucusu, Kimyager

Dorothy, biyomoleküllerin üç boyutlu yapılarını belirlemek için kullanılan X-Işını kristallografisi tekniğinin öncülüğünü yaptı.

En önemli başarıları kolesterol, penisilin, B12 vitamini ve insülin’in moleküler yapılarının keşfidir.

B12 vitamini üzerine çalışması ile 1964 Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü.

Kolesterol, penisilin, B12 vitamini ve insülin gibi çok önemli kimyasalların moleküler yapılarını çözmüş bir isim olan Dorothy Crowfoot, 12 Mayıs 1910’da John Winter Crowfoot ve Garce Mary Crowfoot’un çocuğu olarak Mısır – Kahire’de dünyaya geldi. 1921’de, Beccles’de Sir John Leman Gramer Okulu’na girdi. Burada kimya eğitimi almasına izin verilen iki kızdan birisi oldu. Çocuk yaşlardan beri kimyaya karşı bir tutkusu vardı ve bu tutkusu zaman içerisinde ilerledi. Dorothy 18 yaşında Oxford Üniversitesi giriş sınavını geçti ve kimya eğitimi almaya başladı. 1932 yılında başarılarından dolayı üniversitede birinci sınıf onur derecesi alarak bu unvanı elde eden üçüncü kadın olarak ödüllendirildi.

 Cambridge’deki Newnham Kolej’de J.D. Bernal tarafından yönetilen doktorası için çalışırken, X-ışını kristalografisinin protein yapılarının belirleme potansiyelinin farkına vardığını açıkladı. Dorothy, Bernal ile biyolojik madde olan pepsinin analizinin ilk uygulaması üzerine çalıştı. Ona bilim alanında yol gösteren John Desmond Bernal, bilim ve politikada da yaşamını çok derinden etkiledi. Dorothy, Bernal’dan daima “bilge” diye bahseder, hayranlık duyar ve severdi. 1933 yılında Somerville Koleji tarafından araştırma görevlisi olarak ödüllendirildi. Kolej tarafından 1936’da Kimya bölümünün ilk akademi üyesi ve asistanı olarak atanan Dorothy, 1977’ye kadar burada görev yaptı. 1940’lı yıllarda Margaret Roberts (gelecek yıllarda İngiltere başbakanı olan Margaret Thatcher) onun öğrencileri arasındaydı.

Dorothy Hodgkin 1960-1970 yılları arasında Kraliyet Cemiyeti’nin Wolfson Araştırma Profesörü olarak görev yaptı. Buradan aldığı maaş Oxford Üniversitesi’ndeki araştırma masraflarını karşılamasına imkan sağladı. Hodgkin özellikle üç boyutlu biyomoleküler yapıların keşfi üzerinde durdu. 1945’te C.H. (Harry) Carlisle ile birlikte çalışarak ilk steroid, kolesteril iyodür yapısını yayımladı. 1945’te penisilinin yapısını çözerek bir β-laktam halkası bulunduğunu (o zaman ki bilimsel görüşün aksine) gösterdiler. Her nedense makale 1949 yılına kadar yayımlanmadı. 1948’de Hodgkin ilk kez B12 vitaminini inceledi ve yeni kristaller keşfetti. Hodgkin tarafından yayımlanan B12 çalışması Lawrence Bragg tarafından ses bariyerinin kırılması kadar anlamlı olarak tanımlandı.

Araştırma projelerinden en olağan üstü olanı İnsülin idi. Proje 1934 yılında Robert Robinson tarafından insülin kristalinin küçük bir numunesinin kendisine teklif edilmesiyle başladı. Vücuttaki karmaşık ve geniş kapsamlı etkisi nedeniyle hormon, onun hayal gücünü sardı. Buna karşın bu aşamada X-ışını kristalografisi, insülin molekülünün karmaşıklığına karşı koyacak kadar gelişmiş değildi. Hodgkin ve araştırmacı arkadaşları, tekniği geliştirmek için yıllarca çalıştılar. 1969 yılında insülin yapısının sonuna kadar çözülmesinde dek daha büyük ve daha karmaşık moleküller ele alındı. Tabi ki ondan sonra da araştırması bitmedi. İnsülin araştırmasında diğer laboratuvarlarla ortaklaşa çalışıp tavsiyelerde bulundu ve dünyayı dolaşarak insülinin diyabet için önemi hakkında konuşmalar yaptı.

24 yaşında kendisine romatoid artritin teşhisi konuldu. Bu hastalık zamanla ellerinde ve ayaklarında deformeye sebep oldu. Son yıllarında tekerlekli sandalyede çok vakit harcadı ama bu bilimsel çalışmalarına engel olamadı. Dorothy 1937 yılında Tomas Hodgkin ile evlendi ve bu evlilikten üç çocuğu oldu. 1976’da Pugwash Konferansı (Silahlı çatışmaları azaltmak ve uluslararası güvenliği tehdit eden unsurlara çözümler üretebilmek için bilim insanlarını ve kamuoyunun önemli isimlerini bir araya getiren uluslararası bir kuruluş) başkanı oldu.

1987 yılında “barış” ve “silahsızlanma” konusundaki çalışmalarından dolayı Sovyet hükümeti Lenin Barış Ödülü’nü aldı.

B12 vitamini üzerine çalışması ile Dorothy, 1964 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı. 1965’te Florence Nightingale’den sonra kral ya da kraliçe tarafından Başarı Ödülü’ne atanan ikinci kadın oldu. 1970-1988 yılları arasında Bristol Üniversitesi Şansölyesi görevini yürüttü. 1958’de Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi’nin Yabancı Onursal Üyesi seçildi. 2010 yılında Dorothy, Kraliyet Cemiyeti’nin kuruluşundan bu yana geçen 350 yıl boyunca topluluğun en ünlü üyelerinden bazılarını kutlayan tek pullu kadın oldu. Isaac Newton, Edward Jenner, Joseph Lister, Benjamin Franklin, Charles Babbage, Robert Boyle, Ernest Rutherford, Nicholas Shackleton ve Alfred Russel Wallace’ın yanında yer aldı.

Bilimsel çalışmalarındaki başarısı ve aldığı birçok ödül onun için hiçbir zaman yeterli olmadı. İnsanlarla düşüncelerini paylaştı, sıklıkla başkalarının problemleriyle meşgul oldu, sosyal eşitsizlikler ve çelişkileri durdurmaya çaba sarf etti. Dorothy 29 Temmuz 1994 tarihinde Warwickshire’deki Shipston-on-Stour yakınlarındaki Ilmington kasabasındaki kocasının evinde bir darbe sonrasında hayatını kaybetti.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here