YAPAY AY

0
56

Dünya’dan fırlatılacak uydu, gezegenimizin yörüngesine oturtulacak ve üzerinde bulunan aynalar Dünya’nın aydınlatılmasında kullanılacak.

Dünya’nın tek doğal uydusu olan Ay’ın, bilim dünyasınca kabul edilen ortak bir tanımı yoktur. Araştırmalara göre yaklaşık 4,5 milyar yıl önce henüz yaşam yokken dünyaya mars büyüklüğünde bir gök nesnesi çarptı. Çarpmadan sonra değişime uğrayan ve yeniden kararlı duruma dönüşen bu nesne Ay’ı oluşturdu. Evrenin tek doğal uydusu olan Ay, kendisi ışık vermez; Güneş’in ışığını yansıtarak parlar. Güneş, aydan büyük olmasına rağmen Ay’ın daha büyük algılanma sebebi, cisimlerin uzaklaştıkça gerçek boylarının kısa görülmesi ile bağlantılıdır. Tıpkı deniz kıyısına uzak mesafede bulunan bir geminin karadan bakıldığında küçük bir balık büyüklüğünde görünmesi gibi…

Ay’da atmosfer bulunmaması nedeniyle Ay yüzeyinden atmosfer kısıtlaması olmadan radyo teleskoplarla derin uzayın gözlenmesi sağlandı. Özellikle Ay’ın uzak bölgesinde Dünya’dan kaynaklanan radyo gürültüsü bulunmaması, gözlemciler için büyük bir avantaj oluşturdu. Daha önce bu frekanslarda evrenin gözleminin yapılmamış olması nedeniyle, birçok yeni keşfin yapılması mümkün hale geldi. Güneş rüzgârları ve derin uzaydan gelen kozmik ışınlar ile ilgili uzaya yerleştirilen çoğu bilimsel uydunun, Dünya’nın manyetosferi içinde kalması ve bu bölgelerden yapılan gözlemler Dünya atmosferi tarafından kısıtlandığı için hassas gözlem yapılması mümkün olmamaktadır. İşte bu sebeple, Dünya’dan fırlatılacak bir uydu, gezegenimizin yörüngesine oturtulacak ve üzerinde bulunan aynalar, Dünya’nın aydınlatılmasında kullanılacak.

Şinhua ajansının haberine göre, Çin’in Siçuan eyaletinde bulunan Chengdu kentinde geliştirilecek uydu 2020 yılında tamamlanacak. “Yapay ay” adı verilen uydunun, yörüngedeki yerini almasının ardından 80 kilometrekarelik bir alanı aydınlatması bekleniyor. Çin, bu yolla ciddi miktarda bir enerji tasarrufu yapmayı planlıyor. Ay’ın ışığından sekiz kat daha güçlü bir aydınlatma sağlaması planlanan yapay ay, 2022 yılında Dünya’dan 500 kilometre uzaklıkta bir yörüngeye yerleştirilecek. Çinli yetkililer yaptıkları açıklamada, bu uydunun üzerinde yer alacak ayarlanabilir aynalar vasıtasıyla güneş ışınlarını istedikleri bir noktaya yönlendirebileceklerini belirtiyor. Çin’in yollayacağı bu uydu, Dünya’dan yalnızca bir yıldız gibi görülecek. Chengdu Havacılık Bilimi ve Teknolojisi Mikroelektronik Sistem Araştırma Enstitüsü Başkanı Wu Chunfeng, uydunun faydalarını şöyle sıralıyor:

*Ay’da atmosfer olmadığı için Güneş ışınlarını tutmaz. Bu nedenle Ay’dan gökyüzü karanlık görülür. Yeryüzünde karanlıkta kalan kör noktalar uydu sayesinde aydınlatılarak doğal afetler olması halinde elektrik kesintilerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

* 24 saat aktif olarak çalışması planlanan uydunun 50 kilometrekarelik bir alanı aydınlatması durumunda 250 milyon dolar tutarında elektrik tasarrufu sağlanabilecek.

* Ay’da hayat ve bitki örtüsü yoktur. Çünkü susuz ortamda kimyasal ayrışma olmaz. Bu nedenle canlıların bu durumdan etkilenmeyeceği ilk öngörüler arasında.

Uzay araştırma ve çalışmaları kapsamında Sputnik adı verilen ilk yapay uydu 4 Ekim 1957’de Rusya tarafından fırlatılmış; kısa süre sonra da ABD aynı başarıyı gerçekleştirmişti. (Explorer – 1 Şubat 1958). Daha çok uzay aracı adını alan bu uydular, insanın uzayın içinde yolculuk yapmasını (Gagarin, 12 Nisan 1961) ve Ay’a ayak basmasını (Armstrong ve Aldrin Apollo 11’le, 21 Temmuz 1969) sağlamıştı. Diğer uydular Salyut (Rusya) gibi içinde insan bulunduran gerçek uzay laboratuvarlarıdır. O tarihten bu yana uydu gönderme çalışmaları artarak devam etmiştir.

Ay yüzeyinde atmosfer bulunmaması nedeniyle mürettebat kapalı ortamlarda meydana getirilecek suni atmosferde yaşayacak. Genel olarak en iyi iç basınç oranı Dünya’daki atmosferik basınç oranı olsa da araç dışı faaliyet giysisi ile yaşam bölgeleri arasındaki basınç farkı güvenlik gerekçesiyle minimuma indirilmeye çalışılmakta. İki basınç arasında büyük bir fark olması durumunda tüplü dalışta olduğu gibi ani basınç değişiminden kaynaklanan kan ve akciğerlerde gaz kabarcıklarının oluşması durumu ortaya çıkacaktır. Bu nedenle, Ay seyahatine başlamadan önce yeni nesil uzay insanlarının alması gereken derslerin tanımlanması gerekmekte. Bu tanımlamada bazı temel ilkeler ve dersler konusunda Apollo görevlerinden yardım alınabilecek ki Apollo uzay insanlarına ileri jeoloji eğitimi verilmişti. Aynı şekilde yeni nesil uzay insanları da jeoloji eğitimi alacaklar ve ayrıca İzlanda, Büyük Hawaii Adası gibi Ay tabiatına benzer ortamlarda bulundurularak, Ay yüzeyi ile ilgili tecrübe kazanmaları sağlanacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here