Dergi Özel Yazıları AKINSOFT 18 Şubat 2020 (0) (313)

Yeni bir kutup ışığı türü keşfedildi: “Kum Tepeleri”

Finlandiya’da bilim insanları tarafından daha önce sınıflandırılmamış yeni bir kutup ışığı keşfedildi. Aurora olarak bilinen kutup ışıklarının meraklıları tarafından keşfedilen bu yeni tür kutup ışıklarına ‘Kum Tepeleri’ adı verildi.

Bir grup kutup ışığı meraklısı Finlandiya’da daha önce bilim insanları tarafından keşfedilmeyen veya sınıflandırılmayan yeni bir ışık türü keşfetti. ‘Kum tepeleri’ adı verilen bu yeni tür auroranın, dünya atmosferindeki gizemli katmana ilişkin bilimsel araştırmalar için büyük bir kolaylık sağlayacağı değerlendiriliyor.

Görünüm açısından kum tepelerine benzeyen bu auroraların keşfi, meraklıları ile bilim insanlarının iş birliğinin sonucu yapılan bir keşif olarak kayıtlara geçti. Olay, Facebook grubu Taivaanvahti’den bir grup aurora meraklısının Helsinki Üniversitesi’nden uzay fizikçisi Minna Palmroth ile temasa geçmesiyle başladı. Grup, Palmroth’tan farklı tipte auroraları ve arkalarında yatan fiziği açıklayan bir saha kılavuzu oluşturmayı teklif etti. Talebi kabul edip ‘Revontuli -Bongarin Opas’ isimli bir kılavuz yayınlayan fizikçiye aynı grup Ekim 2018’de bir kez daha başvurdu. Grup üyeleri bu kez Palmroth’un kılavuzunda bir auroranın eksik olduğunu söylüyorlardı. Durum gerçekten de öyleydi, çünkü aurora meraklıları yeni bir kutup ışığı keşfetmişlerdi.

Kum tepeleri, sıradan auroralarda ortak olan ve ufukta dikey olarak uzanan ‘perdeler’den farklı olarak ufukta yatay olarak uzanan ‘parmaklara’ benziyor. Aurora avcıları, bu farklı özellik sayesinde yeni kutup ışığı türünü ayırt etmeyi başardı. Grubun Palmroth’a kılavuzdaki eksikliği belirtmesinden sonra, fizikçi farklı bölgelerde aynı anda kum tepelerinin fotoğraflarını çekmek için harekete geçti. Kum tepeleri, deniz seviyesinin 100 kilometre üzerindeki ince bir katmanda oluşuyor. Bilimi insanları, yeni tip auroranın mezosferik sondaj olarak adlandırılan türde bir atmosfer dalgası nedeniyle oluştuğunu ileri sürüyor. Auroranın keşfi, daha önce dünyanın erişilmesi zor bir katmanını araştırabilmek açısından önem taşıyor. Bu bölge, hava gözlem balonları ve uçaklar için fazla yüksekte, uydular içinse fazla alçakta bulunuyor.

Kuzey kutup bölgelerinde Aurora Borealis ya da kuzey ışıkları olarak da bilinen Kutup ışıkları ya da Kutup aurorası, Kutup bölgelerinde gökyüzünde görülen ve yeryüzünün manyetik alanıyla Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu ortaya çıkan doğal ışımalar olarak biliniyor.

Benzer Yazılar