Dergi Özel Yazıları AKINSOFT 12 Temmuz 2021 (0) (210)

NFT Teknolojisi ve Kripto Sanat Nedir?

Nft nedir?

İçeriklerin ticarileştirilmesini sağlayan benzersiz bir teknoloji olan NFT’ler ilk olarak 2015 yılı itibariyle ortaya çıktı. Dijital dünyada hemen hemen her kesimden insanın ilgisini çekmiş olan NFT dünyasında fotoğraflar, yazılı eserler, videolar, tweetler ve sanat eseri tablolar gibi farklı birçok şey NFT olarak satılabiliyor.

Türkçe karşılığı değişimi mümkün olmayan çip veya para olarak tanımlanan Non Fungible Token yani kısaca NFT, özgün ve tek olan, kendi türünden başka bir değerle takas edilemeyen anlamına geliyor.

Son günlerde tüm dünyada gündemde olan, dijital varlıkların ve sanat eserlerinin satışında sıklıkla kullanılan NFT teknolojisi, dijitale dönüştürülen varlıkların özgünlüğünün kolayca doğrulanması imkanı sağlıyor. Bu teknolojiyi daha iyi anlaşılması için biraz somutlaştırarak anlatmakta fayda var. Dolayısıyla değişimi mümkün paralara değinmek gerek. Örneğin değişimi mümkün bir kripto para birimi olan Bitcoin, diğer tüm Bitcoinlerle aynı ve hepsi ile aynı değere sahip. Yani aynı para biriminden olan başka birimlerle takas edilebilir. Bu takas sonucunda elinizdeki Bitcoin’in değerinin, değiştirdiğiniz Bitcoinle aynı olduğundan emin olabilirsiniz. Fakat NFT ise benzersizdir ve onu takas edebileceğiniz aynı değere sahip başka bir benzeri yoktur. Yani değeri yatırımcıları veya üreticileri tarafından belirlenen NFT’yi, bir benzeri olmadığı için başka bir dijital varlıkla değiştiremezsiniz. Bölünemeyen ve benzerinin üretilme ihtimali olmayan dijital varlık olarak tanımlanan NFT, bu yönüyle kripto paralardan çok farklı varlıklardır.

Temel blok zincirlerinde izlenen ve alıcıları için sahiplik kanıtı sağlayan dijital dosyaların temsilcisi NFT’ler ERC-721 token standardına göre üretilir. NFT üretilebilmesi için gerekli olan tek şey ise dijital bir kripto para cüzdanı. Bu süreç basit olarak şu şekilde işliyor. NFT olarak üretilmesi istenen içerikler IPFS sistemine yükleniyor ve sonrasında NFT’nin değiştirilemez parametreleri belirleniyor. Bu NFT’nin fiyatı, ne kadar üretileceği gibi özelliklerin de belirlenmesinin ardından son olarak blockchain ağının işlem ücreti ödeniyor ve işlem tamamlanarak NFT hazır hale geliyor.

Kripto Sanat Akımı

Bu teknoloji sanat dünyasında da yeni bir akım başlattı. NFT ile sanatçılar eserlerini aracıları ortadan kaldırıyor ve dijital olarak dünyanın her yerine ulaştırabiliyor. Böylelikle üreticiyle alıcı daha hızlı ve kolay şekilde buluşuyor. Ayrıca NFT teknolojisiyle sanatçının telif hakları korunuyor ve ürünlerin sonraki satış veya kullanımlarından sanatçının gelir alması sağlanıyor. Deyim yerindeyse bir salgın haline gelen ve tüm dünyada büyük bir ilgi gören NFT ile ürün alım satımı yapanlar arasında sanat dünyasından spora, dünyaca tanınan iş insanlarından çeşitli kurumlara kadar pek çok isim var.

Dünyada çapında gündem olan NFT satışları:

* Twitter’ın CEO’su Jack Dorsey’in ilk Tweeti 2,9 milyon dolara alıcı buldu.

*Beeple adıyla bilinen kripto sanatçısının satışa çıkardığı “Everydays: The First 5,000 Days” isimli eser 69,4 milyon dolara yani yaklaşık 523 milyon Türk lirasına satıldı.

* Dünyanın ilk dijital NFT evi olarak Krista Kim tarafından tasarlanan Mars House, 288 Ethereum karşılığında satıldı.

*Yine Beeple tarafından yapılan Crossroad adlı çalışma 6,6 milyon dolara satıldı.

Bu kadar büyük rakamların dijital ortamda yer alan ürünlere neden ve nasıl verilebilirliği konusunu sorgulayanlar var elbette. Bu sorunun pek çok farklı yanıtı olabilir. Kimileri bu teknolojiyi zenginlerin kendini tatmin etme biçimi diye nitelerken kimileri de NFT’nin ve bu akımın geçici bir moda olduğunu düşünüyor. Fakat konu hakkında değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, dijital ortamda üretilen eserlerin sahiplerinin NFT sayesinde emeklerinin karşılığını almaya başladığını ve dolayısıyla bu teknolojinin önümüzdeki süreçte hayatımızda daha da fazla yer edineceğini belirtiyor. Sanırım bu konu kişilerin değer algısı, nesneleri konumlandırma biçimiyle ilgili. Sonuçta sizin için hiçbir önemi olmayan bir şey bir başkası çok büyük önem arz edebiliyor. Peki nasıl ve nereden NFT alınabilir?

Satın alınmak istenen içeriğe göre farklı platformlardan NFT’lere ulaşılabilir. Kart koleksiyoncularına özel siteler, sanat eserlerinin satışı için oluşturulmuş platformalar veya video oyunlarına yönelik pek çok NFT için farklı platformlar mevcut. Bu platformların en bilinenleri arasında Binance, SuperRare, NBA Top Shot, Nifty Gateaway ve Open Sea yer alıyor. Bu ve diğer platformlarda NFT satışları genellikle açık arttırma veya teklif yöntemi ile yapılıyor. Tüm bu işlemler için yukarıda da belirttiğimiz üzere bir dijital kripto para cüzdanına ihtiyacınız var.

NFT dünyasına yönelik getirilen eleştirilerin yanı sıra yaşanan bazı sorunlar da var. Bu sorunların başında kuşkusuz son yıllarda sıkça gündeme gelen ve her geçen gün etkisi daha da hissedilen küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda ekolojik dengeye yapacağı olumsuz etki. Bu noktada dijital dünyada yaşanan gelişmelerin fiziksel dünyaya ne gibi olumsuz katkısı olur sorusu akıllara gelebilir. Fakat bilinmeli ki son dönemlerde hızla artan kripto para madenciliği nedeniyle çok yüksek miktarda bilgisayar işlemcisi ve grafik işlem gücü sarf ediliyor. Kripto para birimlerinin temelini oluşturan blok zincir teknolojisi, büyük oranlarda sera gazı emisyonlarına neden oluyor. Bir sanatçı veya içerik sahibi eserini platforma yüklediğinde kripto para madenciliği diye bilinen ve büyük bir enerji gerektiren hesaplama sürecini başlatıyor. Bu süreç boyunca bir NFT’nin oluşturulmasının, benzinli bir otomobille yaklaşık olarak 800 kilometre yol yapmakla eşdeğer olduğu değerlendiriliyor. Bu da 200 kilogramdan fazla bir miktarda karbon üretimi anlamına geliyor. Dolayısıyla bu süreç hem doğaya zarar veriyor hem de ekonomik sorunların oluşmasına sebep oluyor. Diğer bir konu ise NFT’lerin çalınma ihtimali. Son dönemlerde siber saldırıların ve veri hırsızlığının çokça yaşandığı dijital dünyada bu konu büyük bir öneme sahip. Nitekim geçtiğimiz günlerde pek çok Twitter kullanıcısı Nifty Gateway sitesinin siber saldırıya uğraması sonucu NFT’lerinin çalındığını duyurmuştu. Hal böyleyken ürünü, içeriği veya eseri çalınan kişilerin başvurabileceği bir yasal yolun olmaması ve herhangi bir merkezi otoritenin de bulunmayışı ayrıca bir sorun oluştururken bu durum eser sahiplerini de sonuçsuz bırakıyor.

Benzer Yazılar