Biyografi AKINSOFT 13 Temmuz 2021 (0) (35)

Ressam, Mimar ve Mucit LEONARDO DA VİNCİ

Mükemmelliğin ve insan zekasının en son noktasının gelmiş geçmiş en büyük temsilcisi, çok yönlü sanatçı, yüzyıllara damgasını vuran mucit, heykeltıraş, mimar, mühendis, ayrıca İtalyan Rönesans’ının en büyük ressamı.

Rönesans dönemi İtalyan mimarı, mühendisi, mucidi, matematikçisi, anatomisti, müzisyeni, heykeltıraşı ve ressamı olan Da Vinci’nin en tanınmış yapıtları Mona Lisa ve Son Yemek’tir. Rönesans sanatını doruğuna ulaştırmış, yalnız sanatla değil, çeşitli alanlardaki araştırmaları ve buluşlarıyla da tanınan, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından biri olan Leonardo Da Vinci, 15 Nisan 1452 yılında ailesinin adını aldığı İtalya’nın Vinci kasabasında doğdu. Babası Avukat Ser Piero Antonio da Vinci’nin evinde yetişen Leonardo, ilk öğrenim yıllarında aritmetik ve geometri bilimlerinde öğretmenlerini şaşırtacak kadar çabuk ilerledi. Keskin zekası ve yetenekleri çok küçük yaşlarda bile dikkat çekiyordu.

Müzikle de ilgileniyordu fakat çocukluk yıllarında en gözde uğraşı resimdi. Babası bu yeteneği fark edince onu Flosansa‘nın en önemli atölyelerinde aslen bir kuyumcu ustası olan Andrea del Verroccio‘nun eğitimine verdi. Burada Botticelli, Perugino, Lorenzo di Credi, Francesco di Simone, Botticini ve Biagio d’Antonio gibi isimlerden kapsamlı bir sanat eğitimi alan Leonardo, 1469 ile 1476 yılları arasında devam ettiği alışılmışın dışında bir eğitim veren ‘politeknik labarutuvarından’ çizim, mimari ve heykelin yanı sıra optik, botanik ve müzik alanlarında da temel bilgiler edindi. Veroccio’nun “İsa’nın Vaftiz Edilmesi” tablosundaki meleklerden birinin Leonardo’ya ait olduğu düşünülmektedir.

1482 yılına kadar ünlü ve zengin bir koruyucusu olmadan bağımsız olarak çalıştı ve sadece kendi seçtiği resim ve heykel konularını çalıştı. Ayrıca örneklerini doğadan alan ilk ressam olan Leonardo eski resim anlayışının biçim ve renk çalışmalarından oldukça ileri giderek ışık ve gölge etkilerinin ilk farkına varan ressam da oldu. Rengin perspektifle değişkenliğini irdeledi fakat ışığın özelliklerini sadece görmekle yetinmedi, bilgiye olan merakıyla gözün fiziksel yapısını inceledi, optik ve dalga hareketleri üzerine çalıştı. Bununla da yetinmeyen Leonardo, hayvan ve insan bedeninin yapısını inceledi ve adele hareketlerinin kurallarını araştırdı. İlk defa fizyoloji ve botaniği inceleyerek bu bilimlere de öncülük yaptığını eklersek onun ne kadar çok yönlü bir zeka olduğu daha iyi anlaşılabilir.

1482 yılında Floransa’yı terk ederek Milano ‘ya giden Leonardo, o dönem Milano’yu yöneten Ludovico Sforza’nın hizmetine girdi. Dükün hizmetine girebilmek için köprüler, silahlar, gemiler, bronz, mermer ve kilden heykeller yapabileceğini anlattığı ancak göndermediği mektubu bütün zamanların en olağanüstü iş başvurusu sayılır. Sforza onun on yedi yıl Milano’da yaşayıp çalışmasını sağladı.

Dehasını çeşitli çalışmalarıyla ortaya koyan Leonardo bütün saray eğlence ve gösterilerinin de başındaydı. Hicivler, alegoriler ve şarkılar yazıyor, ayrıca kendi görevleriyle de uğraşıyordu. Bu yoğun çalışma temposunu kendine has bir uyuma düzeniyle gerçekleştirebiliyordu. Günün her saatinde yalnızca 15 dakika uyuyarak verimli bir çalışma sistemi geliştirmişti.

1485 ‘de Milano’da görülen bir salgın, Leonardo’ya oluşturulacak bir sağlık düzeniyle şehri yeniden kurma fikrini verdi. Planları hazırladı ve Ludovico’ya sundu. Ertesi yıl Milano katedrali için planlar hazırladı. Bu arada geometri, astronomi, enerji ve lut yapımı üzerinde çalışıyor, boş zamanlarında da Sforza ‘nın at üzerindeki heykelinin modelini hazırlıyordu. Yıllarca süren çalışmanın sonunda 80 metrelik heykeli tamamladı ve Milano’da sergiledi. Fakat bu dev heykelin bronzdan dökümü yapılamamıştı ve altı yıl sonra da Milano Fransızların saldırısına uğradığında heykel okların hedefi oldu ve yıkıldı.

Leonardo Da Vinci, 1494 yılında Lombardiya ovasını baştan başa kaplayacak su yolları şebekesinin planlarını hazırladı, şimşek ve fırtına üzerine gözlemler yaptı. Ressam Leonardo ise” Madonna” ve” Son Yemek” tablosuna başlamıştı. Bu resim Santa Maria delle Grazie manastırının duvarına yapılmıştı, fakat tempera boyası sıvaya, sıva da duvara uymamıştı, kısa zamanda parça parça dökülmeye ve bozulmaya başladı. Son Yemek adlı tablo, bozulmuş durumuna rağmen dünyanın en büyük eserlerinden biridir.

Ludovico düklükten çekilince, Leonardo 1499 yılı sonunda Milano’dan ayrılarak Venedik ‘e gitti. Venedik’te Düşes Isabella Gonzaga onu son derece iyi karşıladı. Düşesin tebeşirle bir portresini yapan Leonardo, bunu sonradan bir tablo haline getireceğine söz verdi fakat bilim Leonardo’yu gittikçe daha büyük bir güçle kendine çekiyordu ve vaktinin çok büyük bir bölümünü matematiğe ve mühendisliğe ayırıyordu.

Leonardo’nun mimari ve askeri mühendisliğe ilgisi, gezilerini ve etkinliklerini de belirlemişti. Savaş makineleri, toplar, nakliye ve kuşatma gereçlerine dair bilgisini dükalığın düşmesinden sonra, Cumhuriyetin askeri danışmanı sıfatıyla Venedik’e gittiğinde pratiğe dökme fırsatı buldu.

Askeri mühendis olarak Brunelleschi, Taccola, Francesco di Gorgio ve Valturio’nun kavramlarını geliştiren Leonardo ateşli silahların ortaya çıkmasından sonra karada ve denizde kullanılabilecek silahlar tasarladı ve balistik deneylerle bu silahların etkilerini gözler önüne serdi. Leonardo’nun diğer askeri tasarımları arasında çok namlulu toplar, fırlatma mekanizmaları ve patlayıcılar da sayılabilir. Ayrıca günümüzde kullanılan makasın tasarımcısı da Leonardo’dur.

Coğrafyaya da ilgi duyan Da Vinci 1500 yılının Nisan ayında Flosansa’ya gitti. Arno Nehri’nin kanalize edilmesi için planlar hazırlayan, diğer yol ve köprü yapımı projeleri üzerine çalışan Leonardo aynı zamanda Hazar Denizi ‘ndeki med ve cezir üzerine araştırmalar yapıyor, yazılar yazıyordu. Yaptığı tasarımlarının arasında 1502’de Osmanlı Padişahı II. Bayezid ‘e sunduğu ve Haliç için tasarladığı bir köprü de bulunur. O dönem kabul görmeyen bu tasarım daha sonra 2001 yılında Norveç ‘te yapıldı.

1502 yılında Cesare Borgia’nın hizmetine giren Leonardo’nun, baş mühendis sıfatıyla bütün orta İtalya’yı dolaştığı ve bu yolculukları sırasında yaptığı altı harita bugün Windsor Saray Kitaplığı’nda saklanıyor. Daha sonra Floransa’ya dönen Leonardo, Floransalı bir soylunun sarayının toplantı odası için savaş resmi taslağı hazırlamakla görevlendirildi. Leonardo’nun kendi deyimiyle hayvanca bir çılgınlık olan bu savaş resmi bütün ressamların hayranlığını ve övgüsünü kazandı.

Yine o dönemde Leonardo, ünlü resmi Mona Lisa üzerinde çalışıyordu. 1506 yılında tamamlanan bu resimdeki kadın portresi, gülümsemesi, garipliği ve anlamının güçlülüğüyle tüm dünyada büyük bir üne ulaşmıştır. 1514 yılında Fransa kralı I. Fransuva‘nın teklifini kabul ederek Ambois yakınındaki Cloux şatosuna yerleşen ve yaşamının sonuna kadar burada yaşayan Da Vinci 1519 yılında öldü.

Yaptığı olağanüstü resim ve heykellerinin yanı sıra not defterlerindeki yazıları ve taslaklarıyla yüzyılların en büyük insanı ve en yüce zekası sıfatını hakeden Leonardo, ta o çağlarda bir uçak taslağı çizmiş, buharın kullanılışını inceleyerek bir buhar topu ve gemilere çark şemaları da çizmiştir. Aynı zamanda hidrolik biliminin kurucusu ve resim çekiminde karanlık odanın bulucusudur. Suyun molekül yapısı, ses ve ışık dalgaları üzerine geniş bilgisi olan Leonardo, çiçek ve filiz yapısı ve düzeni konusunda da çalışan ilk kişidir.

Benzer Yazılar