INOVAX: Türkiye'nin Bilim ve Teknoloji Dergisi

5G Yapay Zekanın Tüm Potansiyelinin Kullanılmasını Sağlayabilir mi?

5G Yapay Zekanın Tüm Potansiyelinin Kullanılmasını Sağlayabilir mi?

5G teknolojisini geliştirme ve ağ yaygınlaştırma çalışmaları hızla devam ediyor. Peki bu çalışmaların zorlukları neler? Saha çalışmaları devam ederken 5G ve yapay zeka etkileşimiyle bizleri neler bekliyor? Bu sorular ışığında yazımızda 5G ve yapay zeka ilişkisine değineceğiz.

3G teknolojisi bizi internet çağına ulaştırmıştı 5G ise büyük bir dönüşümü ve geleceğe sıçramayı temsil ediyor. 5G teknolojisi internet of everything (IoE) yani “Her Şeyin İnterneti” çağını başlatıyor ve birbirleriyle sorunsuz iletişim kurmak için farklı cihazlar tarafından üretilen muazzam miktarda bulut verisinden yararlanmak için yapay zekanın (AI) tüm potansiyelini ve gücünü açığa çıkarıyor. Yapay zeka uygulamalarının gücü her zaman ağlarının gücüyle doğru orantılıdır. Dolayısıyla 5G’nin sunduğu yüksek bant genişliği, düşük gecikme süresi ve artırılmış sinyal gücü, şüphesiz yapay zeka uygulamalarını daha da yaygınlaştıracak ve tüm potansiyelinin kullanılmasını sağlayacaktır.

5G Nedir?

5G, beşinci nesil mobil ağ teknolojisini ifade eder. Tamamen yeni bir kablosuz altyapı kullanılan ve 4G’den 20 kat daha yüksek indirme hızı sağlayacak olan 5G teknolojisi hemen hemen tüm gecikme sürelerini ortadan kaldırması bekleniyor. 5G teknolojisi, kullanılmaya başlanmasıyla dünya üzerinde bulunan milyarlarca makine, cihaz ve sensörün düşük maliyetle birbirine bağlanacağı nesnelerin interneti (IoT) çağını resmen başlatacak.

5G’nin, gelişmiş mobil geniş bant (yüksek bant genişliği), toplu makine iletişimi (büyük bağlantı) ve yüksek güvenilirlikli iletişim (düşük gecikme) olmak üzere üç ana ağ oluşturma özeliği vardır.

Yüksek bant genişliği: 5G’de en yüksek indirme hızı 20Gbps’ye ulaşırken 4G’de bu rakam yalnızca 1Gbps. Bu hız rakamı güvenlik gözetimi, çevresel izleme ve ürün incelemesinde kullanıcıların yüksek veri hızlarına yönelik ihtiyaçlarını karşılayacak.

Büyük bağlantı: 5G’nin üç ana özelliğinden biri olan büyük bağlantı yani toplu makine iletişimi, IoT hizmetlerinin uygulanmasını sağlayacak ve bu kamu hizmetleri, imalat, tarım, ulaşım ve enerji üretimi ve dağıtımında yaygın olarak uygulanacaktır.

Düşük gecikme süresi: 5G teknolojisi baz istasyonları ve terminaller arasındaki gecikme süresini sadece 0,5 milisaniye gibi muazzam bir seviyeye düşürecek. Bu özellik, 5G’yi tıp ve ulaşım gibi daha yüksek hız ve güvenilirlik gerektiren alanlarda uygulanabilir hale getiriyor.

5G, nesnelerin internetinin kullanılması ve yaygınlaşmasında büyük bir rol oynayacak.

2025 yılına kadar küresel bazda 75,44 milyardan fazla internet bağlantılı cihazın kurulacağı tahmin ediliyor. 5G’nin özellikle kentsel yaşam, sağlık ve tarım gibi alanlarda getireceği değişiklikler sabırsızlıkla bekleniyor ki şimdiden bazı denemelerin başladığını belirtmek mümkün.

5G ve yapay zekanın birlikte kullanımı ile otonom araçlar ve insansız hava araçları teknolojilerinde devrim niteliğinde yenilikler gerçekleşeceği belirtiliyor.

Yapay Zeka ve 5G Etkileşimleri

5G ve yapay zeka bağlantısı ve etkileşimi, IoT dahilinde bulut bilişim, büyük veri, uç bilgi işlem ve ağ dilimleme olmak üzere dört alanda gözlemlenebilir.

IoT: Sensörler aracılığıyla bilgi yakalandığı, IoT ağının bilgi aktardığı, IoT platformunun bu bilgileri işlediği, yapay zeka teknolojisinin kullanılmasıyla bilgileri görüntülemek, uygulamaları çalıştırmak için sensörler ve terminallerle bağlantıların yönetildiği, her tür bilgi algılama cihazının birbirine bağlanmasıyla oluşturulan bir ağdır.

Bulut bilişim: Bu alan toplu verilerin depolanmasını, hesaplanmasını, çok kullanıcılı veri toplama ve paylaşımının sağlandığı alandır. Bulut bilişim, AI algoritmaları için güçlü bilgi işlem yeteneği sağlar.

Büyük veri: Bu, iş akışını optimize etmek için özel bulut sunucuları aracılığıyla toplu verilerin işlenmesidir. Büyük verinin gerçek önemi, büyük miktarda bilgide değil, tüm bu anlamlı verilerin özel olarak işlenmesindedir. Yapay zekanın temel bileşeni olarak adlandırılabilecek büyük veri, yapay zekanın yeni çağının gelişimini yönlendiriyor. 5G, yapay zekanın başarısı için gereken altyapıyı ve büyük verileri sağlayacaktır.

Düşük gecikme süresi: 5G, baz istasyonları ve terminaller arasındaki gecikmeyi 0,5 milisaniyeye düşürecek. Bu, yapay zeka uygulamalarına, kullanıcı taleplerini karşılayabilen ve erişim gecikmesini azaltabilen yerelleştirilmiş hızlı işleme ve analiz imkanı sağlayacak. Böylelikle büyük miktarda verinin işlenmek üzere çekirdek ağa iletilmesinden kaynaklanan bant genişliği israfı ve gecikme önlenecektir.

Ağ dilimleme: Ağ dilimleme, paylaşılan bir fiziksel ağın birden çok sanal uçtan uca ağlara bölünmesini ifade eder. Her dilim, farklı dilimler arasında tam izolasyon kurarken bağımsız ağ kaynaklarına sahip olabilir. Bu nedenle, tek bir dilimde bir sorun meydana gelirse, diğer dilimler etkilenmeyecektir. 5G ağ dilimleme teknolojisi, her sunucu için ayrı bir ağ oluşturmaya gerek kalmadan oluşturulan tamamen sanal bir bulut mimarisidir ve bu da maliyetlerden büyük ölçüde tasarruf sağlar.

Peki 5G, yapay zeka teknolojisinde hangi değişiklikleri getirecek?

İlk olarak 5G’nin, yapay zekanın dili ve bağlamı anlama yeteneğini artıracağını belirtmek gerekir. 5G teknolojisinin yüksek hızlı veri iletimi ve çok cihazlı veri ara bağlantısı, yapay zeka modellerinin sürekli öğrenmeyi ve dinamik modları sürdürmesini sağlayacaktır. Bunu bir örnekle açıklamak mümkün.

Yenilikçi bir şirket tarafından geliştirilen ve kullanılan akıllı sesli arama yazılımı, görüşme sırasında görüşme kaydının müşterinin ekranında da gerçek zamanlı olarak görüntülenmesini sağlar. Yapay zeka sonrasında duygu analizi yapabilir ve müşterinin sorularına cevaplar sunabilir. 5G’nin tam anlamıyla kullanılır hale gelmesiyle şirket bu ve pek çok işlevi mobil cihazlarda kullanılabilir hale gelecek. Ayrıca mobil terminaller 5G teknolojisi kullanılarak, ultra yüksek hızlı ağlara bağlı bilgisayarların tüm işlevleriyle donatılmış olacak.

Bir diğer örnek günlük yaşam alanlarına verilebilir. 5G teknolojisinin kullanımıyla akıllı ev olarak tanımlanan yaşam alanlarına farklı türlerde yapay zeka tabanlı cihazlar yerleştirilebilecek. Ses kontrollü cihazların yanı sıra yerleşik akıllı anahtarlar, akıllı sesle kontrol edilen termostatlar ve nem monitörleri, akıllı hoparlörler, akıllı çalar saatler ve akıllı TV’ler bunlardan sadece bazıları. Evlerde bulunan uzaktan kontrol cihazları, yapay zeka işlevleriyle donatılacak. 5G’nin yapay zeka ile etkileşimi farklı yaşam tarzlarına uygun çözümler sunacak ve geleceğin sürekli değişerek artan akıllı yaşamının ihtiyaçları karşılanacak.

5G teknolojisi, yapay zekanın gelişimini hızlandırarak “Her Şeyin İnterneti” ile daha önce benzeri görülmemiş bir veri paylaşım çağının zeminini hazırlayacaktır. Makineler birbirleriyle insan kontrolünden bağımsız olarak sorunsuz bir şekilde iletişim kurduğunda, gerçek veri paylaşımı, gerçek zamanlı veri analizi, tahmin ve çözüm analizi gerçekleşecektir. Kendi kendine giden otonom otomobiller, yol koşullarını gerçek zamanlı olarak algılayarak rota değiştirme konusunda kararlar alabilecektir.

5G’nin potansiyel kullanım alanları sınırsızdır. Çünkü sürekli gelişen teknoloji her sektörde ve günlük yaşamın her noktasında bir ihtiyaçtır. Dolayısıyla 5G teknolojisi ve yapay zeka, tüm alanların birbirine bağlı ve birbirini tamamlayıcı olduğu akıllı bir toplum yaşamı inşa etme yolunda geleceğe büyük bir katkıda bulunacaktır.

Mobil Sürümden Çık